 |
| |
 |
 |
| |
Een historische vogelvlucht laat zien dat de huidige ontwikkeling een logisch gevolg is van een maatschappelijke transformatie die in 1968 in alle hevigheid werd ingezet.
Het ‘hete’ jaar 1968 vormde een keerpunt in maatschappelijke verhoudingen:
| • |
de opstand in het Maagdenhuis en de heftige revoltes in Berlijn en Parijs. De verhoudingen tussen meerderen en minderen, tussen rijken en armen, tussen machtigen en onmachtigen, tussen bazen en ondergeschikten, waren in die tijd zeer eenzijdig en vooral top-down georganiseerd. |
| • |
toen de samenleving enigszins van de 2e wereldoorlog was hersteld, kraakte het systeem aan alle kanten. Een nieuwe generatie jonge mensen rook de vrijheid. Op alle niveaus, van alle kanten en op alle mogelijke manieren werd een gelijkwaardige relatie gewenst, geëist en afgedwongen: bottom-up. |
| • |
onder de noemer van emancipatie (verheffing) van de onderliggende groepen (arbeiders, vrouwen, zwarten, gekleurden, armen, zwakken, kunstenaars e.a.) werd een megagroot democratiserings- en emancipatieproces in gang gezet. Als eerste de democratisering van arbeidsverhoudingen, vervolgens in heuse revoltes in het onderwijs, in een mondiale strijd voor mondiale gelijkheid en waardigheid enz. |
| • |
en op nationaal niveau werd het generieke beginsel van gelijkheid tot cultuur verheven en in talloze wetten vastgelegd: alle burgers gelijk aan elkaar, met gelijke rechten en geen uitzonderingen. |
Baas en ondergeschikten moesten en zouden voortaan samen als team door het leven. In vele duizenden trainingen lieten zij zich scholen in het samen communiceren, in het samen functioneren en in het samen coöpereren.
Uit die tijd dateert de gevleugelde houding van een baas naar medewerkers als hem of haar wat werd gevraagd: wat vind je er zelf van? Dit werd de opmaat voor wat later is verworden tot het ‘coachend leiderschap’.
Men ging er in die tijd idealiter van uit dat gelijkwaardigheid, democratisering en emancipatie vanzelf tot productievere arbeidsrelaties zouden leiden. Bovendien verwachtte men dat dit uiteindelijk ook tot zelfstandige en zelfstandig opererende medewerkers zou leiden.
Door deze in wezen emancipatoire opvoedkundige doelstelling zijn nog steeds veel leidinggevenden beïnvloed: je moet medewerkers de ruimte geven om..., je moet hen coachen en niet dwingen anders..., je hebt draagvlak nodig om je plannen door te zetten..., je moet mensen betrekken bij... enz. enz.
Paradoxalerwijze pakte het allemaal anders uit dan gedacht: onder de noemer van zoveel mogelijk alles samendoen met als uitgangspunt dat niemand meer mag zijn dan de ander, is de onderlinge samenhang tussen mensen helaas weggesmolten, het egocentrisme en individualisme alleen maar versterkt, de sociale kracht van de groep verdampt én de slagkracht van leidinggevenden alleen maar afgenomen.
Wij overleggen ons sedertdien suf en krijgen minder voor elkaar!
Het tegendeel van productieve arbeidsrelaties en van volwassen, zelfstandige medewerkers, bleek het resultaat:
| • |
teamgericht werken produceert veel meer vergaderingen en een overdaad aan communicatie. Geen grotere productiviteit als gevolg hiervan. Praatjes vullen immers geen gaatjes! |
| • |
mensen zijn over de gehele linie weliswaar veel mondiger geworden, maar zeker niet zelfstandiger, en vooral niet volwassener. Integendeel lijkt het wel! Bij een beetje psychologische druk duikt men al snel weg voor elkaar. |
| • |
Functiesplitsing, delegatie e.d. ten behoeve van zelfstandig functioneren biedt een constante bron van onrust omdat de schuld altijd bij een ander komt te liggen. |
| • |
zaken komen niet sneller tot stand, eerder langzamer. Fouten nemen niet af, eerder toe. Controle en directe aansturing van het werk zijn NOT DONE. |
| • |
leidinggeven is een functie van de groep geworden. Alleen is de groep niet meer een groep, maar een losse verzameling van individuen die niet op hun mondje zijn gevallen: ieder voor zich en God voor ons allen! |
| • |
leidinggevenden hoeven kennelijk ook geen verstand meer te hebben van wat hun mensen ‘echt’ doen. Zij produceren met al hun gedoe meer management en minder productiviteit. |
| • |
en om dat allemaal te leren zijn zij eindeloos op cursus, in training of met hun MT voor de zoveelste keer de hei op! |
|
|
       |
|
